Galw am barhau i gynllunio ar y cyd ar gyfer y chweched dosbarth ac Addysg Bellach yn y corff addysg ôl-orfodol arfaethedig

Wrth i ColegauCymru, yr elusen addysg ôl-orfodol yng Nghymru, gyflwyno’i hymateb i ymgynghoriad allweddol gan Lywodraeth Cymru, mae’n galw am barhau i gynnwys y chweched dosbarth wrth i’r gwaith o ddiwygio’r system addysg ôl-16 fynd rhagddo. Mae’r elusen wedi galw ar Weinidogion i gydnabod cyfraniad y chweched dosbarth mewn ysgolion ochr yn ochr â cholegau Addysg Bellach yng Nghymru wrth ddiwallu anghenion addysgol unigolion a chymunedau.

Mae'r sefydliad, sydd wedi gweithio yn y sector addysg ôl-16 yng Nghymru ers dros 20 mlynedd, wedi croesawu ymgynghoriad Llywodraeth Cymru fel cyfle i drawsnewid addysg ôl-16. Fodd bynnag, mae wedi rhybuddio bod methu â sicrhau bod rôl chweched dosbarth ysgolion yn rhan o’r broses ddiwygio yn bygwth cyfraniad yr elusen at y broses honno ynghyd â’r gefnogaeth a roddodd hyd yma i greu Comisiwn Addysg Drydyddol ac Ymchwil i Gymru.

Dywedodd Iestyn Davies, Prif Weithredwr yr elusen, "Er mwyn bodloni anghenion dysgwyr, eu cymunedau a'u cyflogwyr, mae angen inni gael gwared ar y silos sydd wedi bodoli rhwng rhai ysgolion, colegau a phrifysgolion, gan greu system sy'n cefnogi dilyniant i ddysgwyr a hwyluso gwell partneriaethau. Trwy hepgor chweched dosbarth ysgolion o'r trefniadau presennol ac anwybyddu eu hanghenion o dan y corff arfaethedig, nid oes sicrwydd bod y broses ddiwygio arfaethedig yn gyfle gwirioneddol i drawsnewid bywydau drwy gynnig cyfleoedd dysgu gydol oes.”

Yn ei hymateb mae'r elusen yn nodi sut y mae'n rhannu gweledigaeth Ysgrifennydd y Cabinet ar gyfer diwygio’r drefn, gan roi'r dysgwr wrth wraidd addysg a hyfforddiant ôl-orfodol. Mae wedi ymrwymo i weithio gyda Llywodraeth Cymru i sicrhau bod modd diwallu anghenion addysg, hyfforddiant a sgiliau cymunedau Cymru yn awr ac yn y dyfodol.

Aeth Iestyn Davies yn ei flaen, "Rhaid inni ffocysu o’r newydd ar y ddarpariaeth ei hun yn hytrach nag ar y darparwyr. Nid yw'r ymgynghoriad yn siarter i gau darpariaeth chweched dosbarth neu i gael gwared ar awdurdodau addysg lleol; maent yn rhan werthfawr o'r cynnig addysg ôl-16 ac mae angen system gynhwysol sy'n dangos yr un parch beth bynnag fo’r ddarpariaeth neu'r llwybr addysgol y bydd y dysgwr yn ei ddilyn.

"Mae ColegauCymru a'i aelodau yn wirioneddol ymrwymedig i'r weledigaeth hon ac am sicrhau ymrwymiad newydd i gynllunio’n llwyddiannus er mwyn creu system addysg ôl-16 lewyrchus i bawb. Os na chaiff ysgolion eu cynnwys, bydd yn rhaid inni ystyried o ddifrif a yw hon yn ffordd effeithiol ymlaen ar gyfer addysg ôl-16 yng Nghymru, gan ofyn a ydym yn barod i gyfrannu at ddiwygio’r system addysg ôl-16 pan fo’r broses honno yn un sy’n dethol ac yn diwygio’n rhannol yn unig."